juul van leeuwen, 11 maart 2007
Ghana Nkoranza

weer in de lucht!

lieve allemaal!
Ruim 1 jaar na mijn avonturen in Tamale is mijn site nog steeds in de lucht. Nu ik na twee keer teruggeweest te zijn me deze keer weer tracht nuttig te maken met vrijwilligerswerk, dacht ik dan maar gewoon verder te gaan.
Met vriend Gideon ben ik nu bijna 1 week in Nkoranza, in de buurt van Techiman. Vorig jaar zijn we kort op bezoek geweest bij het project Hand in Hand, ook wel PCC (Peace of christ community) genoemd. Zo'n 15 jaar geleden is een nederlandse tropenarts, Ineke Bosman zich samen met een aantal Ghanezen gaan ontfermen over in de steek gelaten gehandicapte kinderen. Op een prachtig gelegen groot terrein worden zo'n 40 kinderen en jong volwassenen gehuisvest; samen met een 'caregiver' wonen zij met z'n 2-en of 3-en in een klein huisje op het terrein. Er vinden allerlei aktiviteiten plaats, er is een klein zwembadje (helaas nu buiten gebruik want in de renovatie), een speeltuin, een ballenbak en een snoezelruimte.
En er zijn 2 werkplaatsen, opgericht door een fantastische nederlandse, Ellen, die ooit als vrijwilligster kwam en nu inmiddels al 3 jaar in Ghana woont. Ook blijven hangen aan een Ghanees, met wie zij midden in de heuvels op een lap grond een aantal hutten heeft gebouwd, verstoken van stromend water en electriciteit maar helemaal gelukkig. Kan ik me veel bij voorstellen!
Ellen heeft een weefwerkplaats en een sieradenwerkplaats opgezet, waar dagelijks de oudere kinderen en jong volwassenen aan het werk zijn. Soort van ghanese versie van de sociale werkvoorziening zeg maar.
Toen Gideon en ik haar vorig jaar ontmoetten, kwam Ellen er al snel achter dat Gideon het traditionele vak van kente-wever verstaat en heeft zij hem onmiddellijk uitgenodigd een workshop kente-weven te komen geven.
En daarom zijn wij nu dus hier! Terwijl ik eindelijk wat verkoeling heb in het lokale internetcafe zit Gideon aan een overijverige (want het is zondag)leerling 'bijles' te geven. Onder de mangobomen heeft hij 4 weefgetouwen in elkaar geflanst en langzaam maar zeker gaan de jongens, die al gewend zijn op grote weefgetouwen te werken, deze voor hen nieuwe methode onder de knie krijgen.
Ik ben 's morgens toebedeeld aan de 'daycare', waar de allerkleinsten worden beziggehouden en 's middags mag ik meedoen in de sieradenwerkplaats.
Veel van de kinderen zijn meervoudig gehandicapt; naast een lichamelijke vaak ook een verstandelijke beperking, waarbij het nivo dan ook nog eens erg laag is. Er lopen wat kinderen met het syndroom van Down rond; de jongste is 4 en om op te vreten, de oudste rond de 17 en hij voelt zich helemaal het mannetje. Met sommige van de kinderen valt heel redelijk te communiceren, met anderen is bijna geen contact te krijgen. Een hindernis is ook hier natuurlijk weer dat ik de 'streektaal', Twi, niet machtig ben. Aan die paar woorden Dagbanli die ik in Tamale heb geleerd heb ik helemaal niets; kan ik net zo goed nederlands met ze spreken.
Soms doe ik dat laatste ook echt. In de werkplaats is een meisje, Haygar, dat tot haar 11e normaal was. Wat haar overkomen is weet ik niet, maar nu lijkt zij in een totaal andere wereld te verkeren, veelal onbereikbaar voor anderen. Waar zij op reageert is op zingen dus eergisteren besloot ik haar toe te zingen in plaats van spreken. Op de wijs van 'daar was laatst een meisje loos' zong ik in een eindeloze herhaling 'Haygar geef een kraal aan mij, dan gaan we rijgen en maak je me blij'. Op zeker moment draaide zij haar hoofd naar me toe, keek me heel diep in mijn ogen en begon een beetje mee te neurien. Daar raakte deze hier danig ontroerd van; hoe kort het ook was, het was een prachtig moment dat me ten zeerste raakte.
De levensverhalen van de kinderen zijn vaak hartverscheurend. Zo werd een zwaar spastische jongen op zijn 4e jaar vanuit een auto door zijn vader langs de kant van de weg gezet, met de mededeling dat zijn moeder hem zou komen halen. Moeder nooit gekomen natuurlijk. Maar tot de dag van vandaag is hij ervan overtuigd dat zijn vader hem ooit zal komen halen, geld meebrengt voor de operaties die nodig zijn om hem beter te maken en een vrouw voor hem zal vinden.
Een klein meisje werd in Accra gevonden naast haar vader, die dood in bed lag. De moeder was er al eerder vandoor gegaan. Hoe lang het meisje daar gezeten heeft is onbekend, maar zij is naar een psychiatrische inrichting gebracht, waar zij tussen zwaar psychotische patienten verkeerde, tot zij door Hand in Hand werd opgenomen, zwaar depressief en getraumatiseerd.
De traditie in Ghana is nog steeds om een gehandicapt kind niet in leven te laten maar te doden of 'gewoon' in de steek te laten. Alhoewel dat doden natuurlijk gruwelijk is, kan je je soms afvragen of een kind er uiteindelijk niet beter mee af is voortijdig het aardse te verlaten. Zo is er een meisje van 2, dat geen ledematen heeft. Geen armen, geen benen en dus voor het leven aangewezen op verzorging en hulp bij werkelijk alle handelingen. Een ander meisje is vrijwel geheel verlamd, niet alleen armen en benen maar ook de nekspieren functioneren helemaal niet. Zij is nu 6 en wordt al behoorlijk zwaar. Hoe moet dat als zij groter wordt en bijna niet meer te tillen. Maar vooral: wat heeft het leven haar te bieden?
Een lastige kwestie en vooral ook een ethisch probleem natuurlijk: welk leven is het wel waard in leven gelaten te worden en welk niet? Wie het weet mag het zeggen...
Gisteren hebben we meegeholpen met Adrian, een jonge engelse architect. Zijn werkgever betaalt de kosten van het bouwen van een weeshuis, vlak bij de nederzetting van Ellen. De 13 weeskinderen zijn door de eigenaar van het huis waar zij eerst woonden met hun 2 'mothers' op straat gezet, dus hup: Ellen neemt het hele spul in huis (hut?), totdat het nieuwe onderkomen klaar is. En het wordt prachtig! Ben alleen iets te enthousiast c.q. stoer in de weer geweest: begonnen met boomstammen sjouwen, toen tientallen kruiwagens volgeschept met zand, zo dom geweest te proberen met zo'n kruiwagen een heuveltje op te rennen en het daarna toch nog nodig vinden emmers water te pompen. Ik vond het heerlijk, zo'n dagje fysiek bezig zijn, mijn rug heeft er zwaar de balen van.
't Is hier heel wat luxer verpozen dan in Katariga, hetgeen ik eigenlijk jammer maar soms stiekem ook wel lekker vind. We hebben de beschikking over een van de VIP-rooms, met koelkast, binnenplaatsje en natuurlijk lekker outdoordouchen. Ook een lekkere plek voor Zion, Gideon's pup van 3 maanden, op wie ik verliefder vrees te worden dan op zijn baas.
Als je meer wilt lezen over waar ik veblijf, kan je kijken op www.operationhand inhand.nl ; mooie site met prachtige foto's van de kinderen en verhalen van Ineke, zeer de moeite waard!
Voor nu weer ruim voldoende geschreven lijkt me, alhoewel er altijd nog meer is maar dat komt dan nog wel!
Veel liefs aan iedereen, alle goeds!!!
juul

Naar Juulvanleeuwen in Ghana bellen kan nu wel heel goedkoop met HalloBuitenland.nl